woensdag 18 januari 2017

Het Diderot-effect: waarom je meer koopt dan je nodig hebt

Koop jij regelmatig meer dan je nodig hebt? Dan ben je niet de enige. Sterker nog; meer kopen dan je eigenlijk nodig hebt - overconsumptie - is niet eens een fenomeen van de laatste tijd. Maar waar komt het vandaan en hoe kun je voorkomen dat je hierin meegesleept wordt? Door eens te kijken naar het Diderot-effect.

Het Diderot-effect?

In de 18e eeuw bestudeerde de Franse filosoof Denis Diderot het consumptiegedrag van de samenleving. Hij merkte dat er sprake was van veel overconsumptie en ontdekte een bepaald patroon dat later naar hem genoemd werd: het Diderot-effect. In het kort wil het Diderot-effect zeggen dat de aanschaf van één nieuw artikel vaak leidt tot diverse aanvullende aankopen. Bijvoorbeeld: je verruilt je ouderwetse koffiezetapparaat voor zo'n mooie machine om koffie van verse bonen te maken. Dat is de eerste aanschaf. Maar vervolgens heb je dan natuurlijk ook bonen nodig, je koopt misschien wel een mooie, luchtdichte pot om die bonen in te bewaren en wie weet heb je nu ook ineens nieuwe kopjes nodig, die zo mooi onder je nieuwe apparaat passen.

Of, eentje die mij persoonlijk heel bekend voorkomt: je gaat verhuizen en gebruikt die verhuizing eigenlijk om vervolgens je halve inrichting te vervangen. Want ja, je oude spullen passen toch écht niet meer in het nieuwe huis. En doe je het niet met de inrichting, dan heb je het misschien wel eens gedaan met de badkamer, de keuken of iets anders.

Hoewel er allerlei redenen voor te bedenken zijn om inderdaad toe te geven aan zo'n 'koopspiraal', was je vaak prima tevreden met wat je had vóór je het nieuwe artikel kocht. Zodra dat nieuwe artikel echter zijn intrede deed, ziet alles er ineens anders uit. Een beetje minder. Alsof het niet meer past bij je geweldige nieuwe aankoop.

Doorbreek de cyclus: stop met ongeplande aankopen

Oké, dit is niet speciaal een pleidooi om nooit meer spontane aankopen te doen. Maar: van die ongeplande aankopen die iets eigenlijk veel duurder maken dan je vooraf had voorzien; is daar iets aan te doen? Het antwoord is: Ja. Je kunt de cyclus van het Diderot-effect doorbreken.

1. Merk dat het gebeurt

Denk eens na over situaties waarin het Diderot-effect plaats heeft gevonden in jouw leven. Bij mij was het bijvoorbeeld bij het verhuizen, maar het gebeurt ook wel eens met kleding. Dat ik één nieuw ding heb, waardoor de rest ineens 'suf' lijkt. Denk eens goed na of je iets wilt omdat je het nodig hebt, of omdat je wordt meegezogen in het consumeren.

2. Denk alle kosten volledig door

Wil je, zoals in het voorbeeld, je koffiezetapparaat vervangen? Of heb je andere plannen voor een nieuwe aankoop? Denk dan alle kosten goed door. En kijk of je dat geld er alsnog voor over hebt. Het is niet gezegd dát je ook alles erbij koopt, maar de kans is wel aanwezig, zeker als je er niet vooraf over nadenkt. Onbewust kopen gaat vaak erg makkelijk.

3. Vermijd onnodige nieuwe aankopen

Het Diderot-effect is best lastig te vermijden. Een van de makkelijkste manieren om er niet ten prooi aan te vallen, is door gewoon helemaal niets nieuws te kopen. Nu is dat niet altijd mogelijk, maar je zult merken dat het Diderot-effect minder krachtig is als je iets vervangt omdat het nodig is. Probeer je nieuwe aankopen daarom vooral te beperken tot wat noodzakelijk is.

4. Jij bent niet wat je hebt

Soms kan het hebben van veel spullen een rijk gevoel geven. Een gevoel van overvloed. Dan is het belangrijk om jezelf eraan te herinneren dat jij niet bent wat je hebt. Wat de maatschappij je soms ook probeert te vertellen; jouw succes of waarde als persoon kunnen niet afgemeten worden aan wat je hebt.

5. Koop nuttige dingen

Als je daarom iets koopt, koop dan liever nuttige dingen en geen dingen die je gebruikt om indruk te maken op anderen. Als je indruk wilt maken op iemand anders, doe dat dan liever met je leven(sstijl) dan met je spullen.

Herken jij bij jezelf of in je omgeving nu ook het Diderot-effect? En hoe doorbreek jij dat patroon, als je jezelf er wel eens op betrapt?

Volg LekkerLevenMetMinder nu ook op Facebook en Google+!

dinsdag 17 januari 2017

Automatisch sparen is slim sparen

Sparen: voor de één heel makkelijk, voor de ander heel lastig. Ik denk dat dat tot op zekere hoogte ook altijd wel zo kan blijven; dat het voor de één makkelijker gaat dan voor de ander. Toch is er wat mij betreft ook wel wat aan te doen. Je kunt wel denken dat je 'niet zo'n spaarder' bent, maar het kan ook zijn dat je tot nu toe gewoon de verkeerde tactieken gebruikt hebt.

Een van de allermakkelijkste manieren om te sparen is voor mij persoonlijk het automatisch sparen.

Automatisch sparen?

Als ik pas spaar op het moment dat de maand voorbij is en mijn nieuwe salaris eraan komt of er is, dan spaarde ik vast ook nog wel een hoop (ik ben nu eenmaal een spaarder), maar niet zoveel als ik met evenveel gemak zou kunnen sparen. Elke maand is mijn salaris op de 23e binnen. Nu heb ik het in internetbankieren zo ingesteld, dat er op de 24e de volgende afschrijvingen automatisch worden doorgevoerd:

€500 naar mijn buffer
€100 naar mijn rekening voor de zorgverzekering (die betaal ik vooruit, dit is dan voor zorgkosten én om de premie volgend jaar weer opnieuw vooruit te kunnen betalen)
€100 naar mijn vakantierekening
€75 naar de rekening waarop mijn 'huizenpotje' staat

Dit zijn de bedragen voor nu, maar ik pas ze soms ook wel eens aan als mijn omstandigheden veranderen. Zo heb ik bijvoorbeeld in 2016 voor het laatst mijn gemeentelijke belasting (voor mijn oude huis) betaald, waardoor er meer ruimte in mijn budget kwam om te sparen. Na januari ben ik ook klaar met de waterschapsbelasting en kan ik dus nog een keer zo'n €30 sparen.

In principe maakt het niet uit of je wel of niet met potjes werkt; automatisch sparen is gewoon heel handig én heel verstandig. Je weet immers vooraf al wat je vaste kosten voor een maand zijn en je kunt bedenken hoeveel je daar nog bovenop uit wilt geven aan variabele lasten. De rest kun je in feite direct al automatisch overschrijven naar je spaarrekening. En mocht je aan het einde van de maand nog wat overhouden, dan kun je dat óók nog afromen. Dan begin je de maand weer helemaal met een schone lei en spaar je ongemerkt nóg een beetje meer.

Voel je je dan niet arm? En zo ja: ben je dan niet knettergek?

Die vraag stel ik vooral wel eens aan mezelf. Omdat ik eigenlijk niet speciaal iets heb waar ik geld aan uit wil geven, spaar ik flink. En dat betekent dus dat ik ná die 24e weer ongeveer een maand aankijk tegen een saldo van rond de €20 op mijn rekening. Je zou kunnen denken dat dat niet heel motiverend werkt, als je daar de hele maand voor staat te werken. En dat is ook wel een klein beetje zo. Soms denk ik wel: hou lekker wat meer ruimte aan, dat voelt zo lekker rijk. Maar het probleem met mij is dat ik, als ik me rijk voel, meer ga uitgeven. En niet aan dingen die ik graag wil hebben, maar aan onzin. Aan lekkere friet of Tony Chocolonely, die ik er vervolgens weer af zou moeten sporten. Of aan iets dat wel gezellig in huis staat, maar waar ik eigenlijk al 6 alternatieven voor heb.

Als ik iets écht graag wil, dan koop ik het wel. Daar spaar ik immers ook voor. Maar ik zal vast niet de enige zijn die haar geld graag in haar zak houdt als het om 'onzin' gaat. Van die dingen die ik later dan weer moet schoonmaken, opruimen en afvoeren.

Dus is het af en toe mezelf arm voelen de 'prijs' die ik betaal voor een kant van de medaille die ik wél heel fijn vind: het gestaag zien groeien van mijn spaarsaldo via automatisch sparen :)

Spaar jij al automatisch? Waarom wel of niet?

Volg LekkerLevenMetMinder nu ook op Facebook en Google+!

maandag 16 januari 2017

Update uitdaging maandbudget

Vorige week besloot ik om de rest van de maand uit te zingen zonder geld over te maken vanaf de spaarrekening. Dat zou betekenen dat ik het met ongeveer €50 en een beetje wat nog op de rekening stond moest redden. Voor ons duurt de financiële maand nog tot de 24e, dus dat ging over 2 weken, waarvan er nu eentje voorbij is.

En het gaat goed! Boven verwachting eigenlijk.

We gaven nadien nog €8 uit aan een cadeautje voor de verjaardag en €9,57 aan boodschapjes bij de Aldi. Van dat laatste krijg ik via mijn rekening weer €5 terug, omdat dat voor een mysteryshop-opdracht was. Dat heb ik dus vast via mijn rekening overgemaakt naar de gezamenlijke, want dan hoef ik dat niet meer te onthouden. Zoals het nu lijkt, redden we het zelfs ook nog wel zónder het Staatsloterijgeld. Kan dat mooi weer teruggeboekt worden naar de spaarrekening :) Sterker nog; als het goed is komt er ook nog een andere betaling aan en dat zou betekenen dat de €100 die ik eerder deze maand wél van de spaarrekening had overgeboekt, weer terug kan.

Overigens was dat Staatsloterijgeld vooral een sigaar uit eigen doos; we hadden een straatje met halve loten waarvan we een derde terug hebben gekregen. Beetje zonde dus, maar dat was te verwachten. De meeste winst die ik met zo'n lot ooit gemaakt heb is op van die 1/5e loten die ik ergens bij het Kruidvat gratis bij kreeg. Met bijvoorbeeld een oudejaarslot heb ik nog nooit een klapper gemaakt. Of überhaupt meer gewonnen dan - laat ik het ruim naar boven afronden - €10. Ik geloof dat we volgend jaar maar overslaan...

Ik heb vandaag in ieder geval geen drukke dag, dus ik hoop dat ik alle tijd die ik waarschijnlijk overhoud ook een beetje productief kan besteden en niet doorbreng op YouTube, fora en Netflix. Nu maar aan de slag dus :)

Hoe ziet jullie dag eruit?

Volg LekkerLevenMetMinder nu ook op Facebook en Google+!

vrijdag 13 januari 2017

Extreem zuinige vrouw bespaart ruim 22.000 pond per jaar

Dit vond ik wel een leuk bericht: een extreem zuinige vrouw met een 'gemiddeld' salaris bespaarde in één jaar maar liefst 22.000 pond, door dus extreem zuinig te zijn.

Het bericht stond in een Australische krant, dus eerst zag ik hier geen 22.000 pond staan, maar 37.000 dollar. Toen dacht ik: volgens mij is dat helemaal niet zo'n 'gemiddeld' salaris. En zeker niet als je dat kunt besparen en dus blijkbaar nóg meer verdiend hebt. Zelfs met de wat mindere koers van tegenwoordig heb je het dan toch over een besparing (en dus een nog hoger salaris) van ruim €2000 per maand. Maar als je even voorbij de bedragen leest, dan is het toch wel een mooi verhaal.

Deze vrouw heeft namelijk een heel jaar geen cent uitgegeven aan onnodige dingen. Ze mocht van zichzelf haar hypotheek, gas, water, licht, levensverzekering, internet en mobiele telefoonrekening betalen, donaties doen aan het goede doel én eten en de basis-verzorgingsproducten (tandpasta, wasmiddel) kopen. Daar had ze dan een budget voor.

Waar ze dan niets aan uitgaf? Ze ging niet naar de bioscoop, naar de kroeg, niet op vakantie, kocht geen nieuwe kleding (ook niet toen haar spijkerbroek gaten begon te vertonen), ze ging niet naar de sportschool en kocht ook geen 'onnodig eten/drinken' als koffie onderweg of een chocoladereep. Qua vervoer liet ze het openbaar vervoer staan en ging ze op de fiets.

Ongeacht je salaris: ik denk dat je dan wel kunt concluderen dat ze het zich niet makkelijk heeft gemaakt.

Aan het einde van het jaar bleek ze zo'n €26.000 extra op haar bankrekening te hebben staan. Een behoorlijk bedrag! Dat wil ze nu gaan aflossen op haar hypotheek, zodat ze haar maandlasten verder verlaagt. Na dit zuinige jaar ging ze ook niet als een gek shoppen, maar ze verving haar echt versleten items (zoals die spijkerbroek) en trakteerde haar vrienden op een rondje in de kroeg.

Wat ik vooral leuk vond aan dit verhaal, is dat de focus niet alleen ligt op geld. Aan deze vrouw, Michelle McGagh, werd ook gevraagd wat ze er nu van had geleerd. Daarbij noemt ze dat bedrag niet eens! Ze geeft aan dat ze helemaal geen dingen nodig heeft om gelukkiger te zijn en dat ze gelukkig wordt van tijd doorbrengen met mensen van wie ze houdt. Ook zegt ze dat ze zich gerealiseerd heeft dat ze financiële zekerheid veel belangrijker vindt dan materiële bezittingen en dat ze niet nog 20 jaar gedwongen wil blijven werken om alleen maar een huis af te kunnen betalen en nog meer spullen te verzamelen.

Zo zie ik het dus ook! Het is niet dat ik niet wíl werken, maar ik wil het moet MOETEN. Als je het grote plaatje bekijkt, is het eigenlijk bizar dat je heel veel van je tijd en vrijheid opgeeft om dingen te doen, kopen en krijgen die je niet gelukkiger maken. Ik zou ook niet helemaal zonder geld willen, want het biedt je ook de mogelijkheid om bijvoorbeeld dingen te kopen waar je van geniet of ervaringen op te doen die je voor altijd bij blijven. Maar geld uitgeven aan onnodige dingen; dat is toch eigenlijk écht wel zonde als je je bedenkt dat je dan bijvoorbeeld die plastic prul die niet eens zo heel mooi is betaalt met een stukje vrijheid.

Zou jij flink kunnen besparen als je een heel jaar echt helemaal niets overbodigs kocht? Dus niet meer uit eten, geen luxe etenswaren, geen kleding, enzovoorts? En zou je dat doen?

Volg LekkerLevenMetMinder nu ook op Facebook en Google+!

donderdag 12 januari 2017

Hoge hypotheek met een laag inkomen

Een 'te' duur huis kopen in verhouding tot je inkomen is tegenwoordig een stuk moeilijker dan pak 'm beet 10 jaar geleden. Maar wat als je al een poosje terug je huis hebt gekocht en nu zit met een hoge hypotheek met een laag inkomen? Je sluit je hypotheek vaak af voor 30 jaar en de kans dat je voor die volledige 30 jaar kunt overzien wat er met je gaat gebeuren, acht ik niet zo groot. En als jij dat wel kunt bekijken, help mij dan vooral even met het kopen van Oudejaarsloten volgend jaar ;-).

Een paar jaar terug kwam ik in zo'n situatie terecht. Ik kocht in 2009, op het hoogtepunt van de markt, een huis. Een royale woonboerderij, dus een flinke 'upgrade' ten opzichte van de tussenwoning waar ik op dat moment in woonde. Natuurlijk kon die niet betaald worden van de opbrengst van die tussenwoning, dus er werd een aanvullende hypotheek afgesloten. In totaal werd de hypotheekschuld bijna 2,5x zo hoog. Best fors! De lasten gingen bruto van ongeveer €700 (spaarhypotheek) naar bijna €2400 (spaarhypotheek + aflossingsvrij). Maar, zoals dat gaat met jonge tweeverdieners: we konden het betalen en hielden zelfs nog wat over om te verbouwen.

En toen brak de crisis écht los...

In relatief korte tijd bleef er nog ongeveer een derde van de inkomsten over. Dan ga je snijden: je stopt eerst met verbouwen. Dat scheelde in de maand toch al snel tegen de 1000 euro. Want je zit niet alleen met werklui (in dit geval 4x in de maand een dag), maar ook met materiaal dat steeds weer nodig is. En als je een beetje bekend bent met verbouwingen, dan weet je dat werklieden liever wat teveel dan te weinig hebben. Zelfs als je dan voordelige adresjes hebt voor materiaal, dan kan het je toch nog behoorlijk wat kosten. Dus de verbouwing werd beperkt tot het hoogst noodzakelijke, meer reparaties dan verbouwingen.

Vervolgens zijn de huishoudelijke uitgaven aan de beurt: de verwarming naar beneden om te besparen op energiekosten, lampen uit in ruimtes waar je niet bent, moestuinieren om te besparen op de boodschappen, wat minder vlees eten en wat minder snoepen, enzovoorts. En vakantie? Dat woord kwam niet eens meer naar boven.

Ik zal niet zeggen dat het leuk was, maar het was genoeg. Het lukte zelfs om al die tijd nog een beetje te sparen, af en toe af te lossen (wat voor broodnodige lastenverlichting zorgde) en een enorme tegenslag op te vangen als het vervangen van het kapotte dak. Wat natuurlijk ook in die periode ineens écht moest. Als ik een euro had gekregen voor elke grijze haar die ik er toen bij heb gekregen was ik vast nog niet rijk geweest, maar kon ik bést wat leuks kopen!

Later, toen ik na een relatiebreuk het huis zelf overnam, kreeg ik de kans om wat aan de rente te doen. Een deel van de hypotheek werd ondergebracht bij een andere geldverstrekker, waar ik ongeveer een derde minder aan rente betaalde. Van andere delen begon langzaam maar zeker de rentevastperiode af te lopen, waardoor ik gebruik kon maken van het lagere rentetarief. Dat, in combinatie met de stappen die ik eerder al had genomen, scheelde enorm.

Maar: die veranderingen hadden niet veel later moeten komen. Feit bleef nu eenmaal dat ik een huis had dat gekocht was op basis van 3,5 inkomen, dat ik uiteindelijk in mijn eentje zou blijven betalen. Het gaat dan ook niet alleen om het geld, maar je bent je dan nog meer doordrongen van het feit dat je geen back-up hebt, maar dat jij zelf je eigen back-up bent. Dan zie je van je salaris van €2300 (en later €2100/€2000) elke maand toch goed €1600 naar de bank gaan. Geen bank die me dat geld had gegeven als het mijn uitgangspunt was geweest. Maar: het kon, het lukte. En ik denk dat ik het nog wel jaren zo had kunnen doen, als het leven geen andere wending voor me in petto had gehad :)

Dus als jij ook zit met een hoge hypotheek en een 'laag' (in verhouding) inkomen: zet alle zeilen bij, lees veel om ook weer op out-of-the-box-ideeën te komen die je kunnen helpen bij het besparen of bij het verdienen van meer geld. Ik was (en ben) altijd superblij met mogelijkheden als spaarprogramma's of bloginkomsten en websites als Pinterest, waar ik bijvoorbeeld de inspiratie opdeed voor het maken van een rocket stove om gezellig buiten te eten, of waar ik het systeem vond van de omgekeerde potjes waarmee je met een waxinelichtje een kleine verwarmingsbron kunt maken. En het motiveert; er zijn altijd weer mensen in nóg benardere omstandigheden die het op één of andere manier laten werken. Kijk wat zij doen. Ga niet opnieuw proberen het wiel uit te vinden, maar focus al je energie op doen wat bij anderen werkt. Grote kans dat dat bij jou ook het juiste resultaat oplevert!

Ben jij wel eens in een situatie terechtgekomen dat je een hoge hypotheek had met een 'laag' inkomen? Hoe ben jij daaruit gekomen?

Volg LekkerLevenMetMinder nu ook op Facebook en Google+!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Delen